Cần mở rộng điều tra vụ việc Hoàng Hường sang hành vi quảng cáo gian dối.

Việc một doanh nghiệp, một cá nhân có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, trong nhiều năm liên tục tự nhận mình là biểu tượng của sự thành đạt, lại rơi vào vòng lao lý cho thấy bức tranh phức tạp đằng sau sự hào nhoáng. 

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc xử lý tội danh về kế toán, vụ án này mới chỉ chạm đến phần nổi của tảng băng, trong khi những hành vi có khả năng xâm hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự quản lý xã hội vẫn đang bỏ ngỏ. Đó là lý do cần mở rộng điều tra toàn diện, đặc biệt là đối với các hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo sai sự thật và khả năng buôn bán hàng giả trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. 

Theo kết quả điều tra ban đầu, từ tháng 1 năm 2021 đến tháng 6 năm 2025, Hoàng Hường đã để ngoài sổ sách kế toán doanh thu gần 1.800 tỷ đồng, đồng thời kê khai sai quy định thuế giá trị gia tăng với doanh thu gần 2.100 tỷ đồng. Đây là con số gây sốc, bởi quy mô vi phạm tài chính đã lên tới hàng nghìn tỷ đồng, chứng tỏ hoạt động kinh doanh được tổ chức bài bản, có hệ thống che giấu tinh vi. Tuy nhiên, ẩn sau những con số khổng lồ ấy là câu hỏi nhức nhối: những sản phẩm mà Hoàng Hường phân phối, quảng bá và bán ra thị trường thực sự có chất lượng ra sao, có đúng với công dụng được giới thiệu trong vô số quảng cáo trên mạng xã hội hay không và trách nhiệm quản lý nhà nước trong việc giám sát chất lượng đó đã thực hiện đầy đủ chưa? 

Vấn đề không nằm ở chỗ pháp luật thiếu cơ sở xử lý. Bộ luật Hình sự hiện hành đã có những quy định cụ thể: Điều 197 quy định về tội quảng cáo gian dối; Điều 193, 194 về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm; Điều 200 về tội trốn thuế. Những hành vi của Hoàng Hường và hệ thống phân phối, nếu được chứng minh, Thực tế cho thấy, trong suốt nhiều năm, dù đã từng bị xử phạt hành chính, Hoàng Hường vẫn tiếp tục đưa ra các nội dung quảng cáo vượt ngưỡng, gán ghép công dụng đặc trị, tự biến sản phẩm chức năng thành “thần dược”, thậm chí lợi dụng hình ảnh y bác sĩ, nhà khoa học để tạo dựng niềm tin giả tạo. Hậu quả là hàng trăm nghìn người tiêu dùng đã tin tưởng tuyệt đối vào lời quảng cáo, bỏ ra số tiền lớn để mua sản phẩm, thậm chí có người từ bỏ phác đồ điều trị y tế chính thống để theo đuổi “phép màu” mà quảng cáo hứa hẹn. Đây là hành vi có khả năng gây nguy hại trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, và khi hậu quả đủ nghiêm trọng, pháp luật hình sự phải vào cuộc. 

Điều đáng bàn là tại sao cho đến nay vẫn chưa thấy Bộ Y tế, Cục An toàn thực phẩm hoặc các cơ quan chuyên môn công bố kết quả giám định, kiểm nghiệm độc lập về chất lượng sản phẩm của hệ sinh thái Hoàng Hường. Trong khi đó, để xác định hành vi sản xuất hoặc buôn bán hàng giả, hay hành vi quảng cáo gian dối gây hậu quả nghiêm trọng, đây là căn cứ bắt buộc. 

Một sản phẩm chỉ bị coi là hàng giả khi thành phần thực tế không đúng với thành phần công bố, hoặc khi công dụng không phù hợp với tiêu chuẩn đã đăng ký. Tương tự, quảng cáo chỉ bị coi là gian dối ở mức độ cấu thành tội phạm khi có sự sai lệch cơ bản giữa thông tin đưa ra và bản chất thật của sản phẩm. Thế nhưng, sự chậm trễ, thậm chí là sự im lặng của cơ quan quản lý chuyên ngành đã tạo ra một khoảng trống nguy hiểm. Người dân buộc phải đặt câu hỏi: liệu có hay không tình trạng “phạt cho tồn tại”, xử lý hành chính cho có lệ, để rồi các hành vi vi phạm tiếp tục tái diễn ngày càng tinh vi và nguy hại hơn? Vì vậy, Hoàng Hường hoàn toàn có thể rơi vào các tội danh này. 

Trong thực tế, hành vi quảng cáo gian dối của Hoàng Hường không còn đơn lẻ mà đã trở thành một chuỗi hoạt động có hệ thống. Việc sử dụng KOLs, mạng lưới nhân viên, đại lý phân phối để cùng lúc lan truyền thông tin sai sự thật đã biến câu chuyện này thành một “chiến dịch marketing” có tổ chức, có chủ ý, nhằm tối đa hóa lợi nhuận bất hợp pháp. Chính vì thế, điều tra chỉ dừng ở hành vi vi phạm kế toán là chưa đủ. Phải làm rõ doanh thu thực tế từ các sản phẩm quảng cáo sai, từ đó xác định số tiền thu lợi bất chính. Phải truy vết dòng tiền để làm rõ hành vi trốn thuế. Phải giám định chất lượng sản phẩm để xem xét tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả. Phải điều tra vai trò đồng phạm của các KOLs, nhân viên, hệ thống phân phối nếu có sự đồng thuận, cùng hành động trong việc phát tán thông tin gian dối. Tất cả những yếu tố đó mới có thể phản ánh đúng bản chất của vụ án, không chỉ là vi phạm kinh tế đơn thuần, mà còn là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến an ninh y tế, quyền lợi người tiêu dùng và trật tự quản lý xã hội. 

Một vấn đề khác không thể bỏ qua là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Khi một doanh nghiệp có dấu hiệu tái phạm nhiều lần trong hoạt động quảng cáo gian dối, nhưng vẫn được tiếp tục tung ra thị trường hàng loạt sản phẩm mới, vẫn được quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng mạng xã hội, câu hỏi đặt ra là: Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã làm hết trách nhiệm chưa? Công tác hậu kiểm có được thực hiện nghiêm túc, hay chỉ dừng lại ở việc ra các quyết định xử phạt hành chính mang tính hình thức? Nếu các sản phẩm thật sự không đảm bảo chất lượng, thì việc chậm trễ kiểm nghiệm, không công bố kết quả cho người tiêu dùng là sự thiếu sót nghiêm trọng, dẫn đến hậu quả không chỉ ở góc độ quản lý mà còn ở phương diện xã hội. Nhìn rộng ra, vụ án Hoàng Hường là một điển hình cho thấy sự cần thiết phải siết chặt quản lý trong lĩnh vực quảng cáo sản phẩm y tế, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. Đây là lĩnh vực nhạy cảm, dễ bị lợi dụng bởi tâm lý lo lắng về sức khỏe, mong muốn tìm “thuốc tiên” của người dân. Một khi quảng cáo vượt ngưỡng, thông tin gian dối được thổi phồng, hậu quả không chỉ là tiền mất tật mang, mà còn là niềm tin của xã hội bị xói mòn. Do đó, xử lý vụ án này không chỉ là xử lý một cá nhân, một doanh nghiệp, mà còn là thông điệp về sự nghiêm minh của pháp luật, về quyết tâm của nhà nước trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bảo đảm an ninh y tế. 
Từ những phân tích trên, có thể khẳng định rằng khởi tố ban đầu về tội vi phạm quy định về kế toán chỉ là bước đầu, chưa phản ánh hết bản chất của vụ án. Việc mở rộng điều tra là cần thiết và cấp bách, bao gồm: làm rõ toàn bộ doanh thu từ các sản phẩm quảng cáo sai sự thật; xác minh hành vi che giấu nguồn thu để trốn thuế; tiến hành giám định, kiểm nghiệm độc lập chất lượng sản phẩm để xác định có hay không hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả; điều tra vai trò của các cá nhân, tổ chức đồng phạm. Đồng thời, Bộ Y tế và các cơ quan chuyên môn phải vào cuộc khẩn trương, tiến hành giám định và công bố kết quả chính thức, làm cơ sở xử lý hình sự và xử lý hành chính một cách khách quan, toàn diện. Tiền thu lợi bất chính phải được xác định đầy đủ, tịch thu và sung công quỹ nhà nước, tránh tình trạng “xử lý cho có” hoặc “phạt để tồn tại”. 
Vụ án Hoàng Hường đã và đang trở thành một phép thử đối với hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi pháp luật Việt Nam. Đây là thời điểm không thể để vụ việc khép lại trong im lặng hay nửa vời. Bởi lẽ, hậu quả xã hội đã quá rõ: hàng nghìn người tiêu dùng bị thiệt hại tài sản, sức khỏe bị đe dọa, niềm tin bị xói mòn. Chỉ khi mở rộng điều tra toàn diện, xử lý đúng người, đúng tội, pháp luật mới thực sự phát huy vai trò răn đe, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh và công bằng.